İnsanlığın Bilgisini Tuza Gömüyorlar

İnsanlığın hafızası projesi, insanlığın en önemli belgelerini seramik tabletler üzerinde işleyerek tuza gömerek gelecek nesillere aktararak felaketlerden korumayı amaçlıyor.

Temmuz 5, 2023 - 21:56
Temmuz 6, 2023 - 09:45
 0  25
İnsanlığın Bilgisini Tuza Gömüyorlar

İnsanlığın hafızası projesi, insanlığın en önemli belgelerini seramik tabletler üzerinde işleyerek tuza gömerek gelecek nesillere aktararak felaketlerden korumayı amaçlıyor. 5000 yıl önce Sümerler tarafından yazılan ve binlerce yıldır Irak çöllerinde gömülü olan kil tabletler, insanlığın ilk yazılı belgeleri sayılıyor. Arkeologların bu tabletlerdeki dili çözmeleri yıllarını alsa da sonunda Sümer dönemindeki hayata ışık tuttular.

Eski Mısır hiyeroglifleri ve Maya, Meksika ve Orta Amerika yazıtları da çoktan gitmiş uygarlıkların kültürünü yansıtıyordu. Bunlar binlerce yıl önceydi. Ancak geleceğin arkeologlarının medeniyetimizi anlamalarını sağlayacak kalıcı eserler bırakma konusunda endişeler var. Aurora borealis Güneşten gelen rüzgar hoş görünümlü bir aurora oluştursa da şiddetli fırtınalar tüm verileri silebilir.

Geleceğe bilgi aktarmak


Dijital dünyada, tüm veriler birkaç tıklamayla silinebilen 1'ler ve 0'lardan oluşan elektronik bir dizidir. Martin Kunze, "Maalesef çok fazla yazılı iz bırakmıyoruz" diyor. Kunze buna bir çözüm olarak İnsanlığın Hafızası projesini geliştiriyor. Bu, akademisyenler, üniversiteler, gazeteler ve kütüphanelerin ortak girişimidir.

Avusturya'nın Salzkammergut bölgesinde yer alan dünyanın en eski tuz madenlerinden birinde, günümüz bilgisinin yer altı boşluklarında toplanarak depolanması planlanıyor. Kunze bunu "bilgimizin, tarihimizin ve hikayelerimizin gelecekteki bir kopyası" olarak tanımlıyor.

Dijital dünyanın riskleri nelerdir?


İnternet çağında bir çok bilgiye tek tuşla ulaşabiliyoruz ama kaybolma ihtimaline de açık. Çoğu veri (cd'ler, teypler, video kasetler) sabit diskte ve uzak bir bilgisayar merkezinde saklanır. Artık hangimiz gelişmiş fotoğrafları evde tutuyoruz. Dijital teknoloji bir süre sonra kullanılamaz hale gelebilir. Üstelik birçok ciddi bilimsel çalışma sadece internet ortamında yayınlanmaktadır. Televizyon film şirketlerinin video ve filmleri dijital ortamda saklanmaktadır. Resmi belgeler de dijital kütüphanelerde saklanmaktadır.

Ancak uzmanlar ve yetkililer bu dijital bilgilerin hassasiyeti konusunda uyarılarda bulunuyor. Güneş fırtınalarının oluşturduğu elektrik yüklü parçacıklar, elektromanyetik etki ile tüm bu verileri silme riski taşıyor. Bu tür şiddetli fırtınalar her 100 yılda bir meydana gelebilir ve internet çağında etkileri yıkıcı olabilir.

Öte yandan, kötü niyetli bilgisayar korsanlarının dijital kayıtlara saldırma tehdidi de var. Ayrıca teknolojinin hızla değişmesi ve eskimesinden dolayı mini disk, VHS, floppy disk gibi eski depolama formatlarını yıllar sonra kullanamama riski bulunmaktadır. Bugün çoğu yeni bilgisayarda bir DVD okuyucu bile yok.

Seramik tabletler

Günümüz koşullarında en değerli ve önemli belgelerin maddi nüshalarının muhafaza edilmesi ihtiyacı ön plana çıkmaktadır. En klasik depolama biçimleri bile yalnızca birkaç yüzyıl sürer. Kağıdın kalıcı olabilmesi için doğru koşullarda saklanması gerekir. Islandığında altı hafta içinde çürüyebilir.

İnsanlığın Hafızası

Gelecek nesillere aktarılacak bilgiler seramik tabletlere işlenir. Kunze, verilerin hızla biriktiğini ve gelecek nesillere neyi aktarmak istediğimize karar vermemiz gerektiğini vurguluyor. Bu nedenle Kunze ve İnsanlığın Hafızası ekibi zamanda geriye giderek Sümer tabletlerinden ilham alıyor. Tüm önemli belgeleri 20 cm kare seramik tabletlere işleme fikrini düşünüyorlar. Bunu yapmanın en güvenli ve en dayanıklı yolu "seramik mikrofilm" kullanmaktır. Bu, seramik tabletlerin koyu bir cila ile kaplanmasını ve üzerlerinde lazer yazıtları içerir.

Bu tabletlerin her biri beş milyon karakter tutabilir. Bu 400 sayfalık bir kitaba eşdeğer. Tabletler asit ve alkali ortamlara dayanıklı olup 1300 dereceye kadar ısıya dayanıklıdır. Bir diğer tablet çeşidinde ise 50 bin karakter ve renkli resimler işlenebilmekte ve üzerine şeffaf vernik uygulanabilmektedir.

Neden tuz madeni?

Bu tabletler daha sonra seramik kutulara konularak tuz madeni için açılan oyuklarda saklanır. Burası böyle bir zaman kapsülü için mükemmel bir yer gibi görünüyor. Çünkü buradaki tuz kalıntıları nemi emer ve havayı kurutarak en ideal koşulları oluşturur. Hallstatt tuz madeni Hallstatt'taki Kelt dönemi tuz madeni, geleceğe aktaracağımız bilgileri depolayacak.

Ayrıca tuz macunumsu özelliği ile çatlakları doldurur ve boşluğun daima su geçirmez olmasını sağlar. Kunze, bu seramiklerin binlerce yıl, belki de tüm buzul dönemi boyunca milyonlarca ton kayanın altında güvenli bir şekilde gizlenmiş olabileceğine inanıyor. Bu tabletler çok daha ileri bir tarihte medeniyetimizin yok olması durumunda onları bulanlar için önemli bir kaynak olacaktır. Kunze, kısa vadede de faydalı olabileceklerini söylüyor.

“İnsanlığın Hafızası, savaş, salgın hastalık ya da göktaşı çarpması gibi kısa sürede bizi yüzlerce yıl geriye götürecek bir olayda yedek bilgi merkezi görevi görebilir. Toplumlar hızla bilgi ve becerilerini kaybedebilir. Örneğin 6. yüzyıl Avrupası üç kuşak içinde okuma yazma yeteneğini kaybetti.”

Neler var?

İnsanlığın Hafızası projesine halihazırda dahil edilen veriler, tek tek ülkelerin tarihini, şehirlerin ve kasabaların tarihini ve dünyanın en önemli kitaplarından binlercesini içerecektir.

Hallstatt tuz dağı

Avusturya, Hallstatt'taki tuz dağına giden raylı sistem. Müzelerde ayrıca önemli sanat eserlerinin fotoğrafları ve haklarında bilgiler yer alacak. Fosiller, dinozorlar, soyu tükenmiş balıklar ve ammonitlerle ilgili fotoğraflar ve bilgiler de olacak. İnsanın kökenini anlamamızı sağlayacak bilgilerin yanı sıra ilk heykellerden örnekler de yer alacak. Tabletlerin çoğu Almancadır, ancak İngilizce, Fransızca ve diğer dillerdeki tabletler de hazırlanacak ve saklanacaktır. Ayrıca Sahil Güvenlik dizisinin yıldızlarından David Hasselhoff, Alman şarkıcı Nena ve Amerikan Ulusal Güvenlik Teşkilatına ait gizli belgeleri sızdıran Edward Snowden da tabletlerde bulundu.

Viyana Üniversitesi ödüllü ve önemli doktora tezlerini ve bilimsel araştırmaları da tablete aktarıyor. Bunlar arasında genetiğin kurcalanması, biyomühendislik patentleri vb. yer almaktadır.

Ayrıca çamaşır makinesi, televizyon, akıllı telefon gibi günümüz yaşam tarzını yansıtan araç ve gereçler de tanımlanmıştır. Gelecek nesiller nükleer atık depolama konusunda uyarıldı. Fikir örnekleri de gazetelerin başyazılarından örnekler alınarak aktarılmaktadır.

Tabletlerde antik eserlerin binde biri bulunurken, günümüzün veri bolluğu içinde bugünün içeriğini seçmek daha zor. Bu nedenle Kunze ve ekibi, neyi seçeceklerine karar vermek için bilim adamlarını, tarihçileri, arkeologları, dilbilimcileri ve filozofları önümüzdeki Kasım ayında bir araya getirecek.

İnsanlığın hatırası jetonları


Geçmişin tarihi bir arşivi olarak, günlük hayatı daha yakından yansıtacak yemek tarifleri, fotoğraflar ve günlüklere de yer verilecek. Gelecekte bilgilerin nerede saklanacağını bulmak için dünyanın birçok yerinde seramik işaretleyiciler bırakılmıştır. Modern bilginin de bir şekilde korunması gerekiyor. Örneğin, California Üniversitesi önemli olaylarla ilgili tweet'leri arşivinde tutar. Mesela 25 Ocak'ta Kahire'den gönderilen tweet'leri çevirip topladılar. Ama şimdilik bunu sadece dijital olarak yapıyorlar.

Gelecek nesillere ipucu bırakmak

İnsanlığa dair bilgileri bir milyon yıl sonraya aktarmayı amaçlayan İnsan Belge Projesi adlı bir diğer proje, İnsanlığın Hafızası projesi ile ortak çalışmaya başladı. Gelecek nesillerin bir yeraltı boşluğuna gizlenmiş tabletleri bulma şansı çok az. Bu nedenle tabletlerin yerini gösteren bazı küçük jetonlar hazırlanarak dünyanın stratejik noktalarına dağıtılacaktır. Bazı jetonlar, gelecek nesillere aktarılmak üzere tek tek güvenilir 50 kişiye verilecek. Gelecek nesillerin bu tabletleri okuması için resimli ve açıklamalı bir şifre cetveli hazırlanıyor.

Çünkü gelecekte bu bilgi hazinesini bulacak olanlar bizden çok farklı olabilir. Kunze, "Zekâya sahip başka bir tür olabilir" diyor. Gelecekte hangi arkeologların bizi keşfedeceğini bilemeyiz. Ama en azından eski Sümerler gibi unutulmayacağımızı umabiliriz.

Bu İçeriğe Tepkiniz Nedir?

like

dislike

love

funny

angry

sad

wow

Buraya Bakınız Sosyal içerik platformu olarak bilgilendirici içerikler, medya paylaşımları, sektörel haberler, sosyal medya ve web haberlerinin yanı sıra sağlık, yaşam ve güncel haberleri de paylaşmaktadır.